Έλληνες υποψήφιοι για Νόμπελ Λογοτεχνίας

Toυ Νίκου Σερβετά

vernardakis nomination

  • Ο πρώτος Έλληνας προτάθηκε για το Βραβείο Νόμπελ το 1904, τρία μόλις χρόνια μετά την θέσπιση του Βραβείου το 1901, και ήταν ο λογοτέχνης Δημήτριος Βερναρδάκης. Προτάθηκε από τον αδελφό του, επίσης λογοτέχνη, Αθανάσιο Βερναρδάκη. Η ίδια πρόταση έγινε από τον ίδιο προτείνοντα και την αμέσως επόμενη χρονιά.

  • Ο Κωστής Παλαμάς είναι ο Έλληνας λογοτέχνης ο οποίος φαίνεται να έχει προταθεί περισσότερες φορές από κάθε άλλον Έλληνα, τουλάχιστον έως το 1965 που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα τα αρχεία του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας. Από το 1926 έως και το 1940 ο Παλαμάς προτάθηκε συνολικά 19 φορές, από 11 διαφορετικά πρόσωπα ή φορείς.

 

  • Στη δεύτερη θέση, με 9 υποψηφιότητες, κατατάσσεται ο Γιώργος Σουρής. Από το 1907 έως και το 1912, ζήτησαν να του απονεμηθεί το Νόμπελ Λογοτεχνίας 8 διαφορετικά άτομα ή οργανισμοί.
  • Το 1947 θα πρέπει να θεωρηθεί «ελληνική χρονιά» για το Νόμπελ  Λογοτεχνίας, καθώς από τους 47 συνολικά υποψήφιους οι 4 ήταν Έλληνες. Συγκεκριμένα:
  1. Ο καθηγητής ελληνικής λογοτεχνίας του πανεπιστημίου Αθηνών, Νίκος Μπέης, σε δύο διαφορετικές προτάσεις προτείνει τον Άγγελο Σικελιανό και τον Νίκο Καζαντζάκη.
  2. Ο Γεώργιος Δροσίνης προτείνεται ξεχωριστά από τον Γεώργιο Οικονόμου, μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, και τον καθηγητή Βυζαντινολογίας, Φαίδωνα Κουκουλέ.
  3. Σε μία πρόταση, για να μοιραστούν το βραβείο, ο καθηγητής Ιωάννης Καλιτσουνάκης καταθέτει τα ονόματα των Γεωργίου Δροσίνη και Γρηγόρη Ξενόπουλου.

Βέβαια, κανείς από τους τέσσερις δεν κέρδισε το βραβείο. Αν και αυτό δεν αναφέρεται σε κανένα επίσημο αρχείο, οι πολλές υποψηφιότητες που κατατέθηκαν εκείνη τη χρονική περίοδο είχαν περισσότερο να κάνουν με τα διεθνή ερείσματα που επιζητούσαν οι τότε κυβερνήσεις της χώρας, παρά με τη βράβευση των Ελλήνων λογοτεχνών. Αυτό μαρτυρούν και τα όσα έχουν έρθει πλέον στη δημοσιότητα αναφορικά με την υποψηφιότητα του Νίκου Καζαντζάκη.

  • Το 1963, ήρθε επιτέλους η στιγμή που Έλληνας λογοτέχνης βραβεύθηκε με Νόμπελ. Ο Γιώργος Σεφέρης ήταν ο πρώτος από τους δύο, που έχουν, έως τώρα, τιμηθεί με το μεγαλύτερο βραβείο παγκοσμίως: ο άλλος είναι ο Οδυσσέας Ελύτης, το 1979. Η βράβευση του Σεφέρη παίρνει ακόμα μεγαλύτερες διαστάσεις, αν δούμε μερικά από τα 121 ονόματα λογοτεχνών που ήταν τότε συνυποψήφιοί του: Λουί Αραγκόν, Σάμουελ Μπέκετ, Χόρχε Λουί Μπόρχες, Αντρέ Μπρετόν, Ζαν Κοκτώ, Σαρλ Ντε Γκωλ (!) Ρόμπερτ Φροστ, Γκράχαμ Γκριν, Μίροσλαβ Κρλέζα, Αλμπέρτο Μοράβια, Βλαντίμιρ Ναμπόκωφ, Πάμπλο Νερούντα, Ζαν Πωλ Σαρτρ, Ζωρζ Σιμενόν, Μιχαήλ Σολοκώφ και άλλοι. Παράλληλα, η Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών είχε φροντίσει, ακόμα και εκείνη τη χρονιά, να υπάρχουν και άλλα ελληνικά ονόματα στον κατάλογο των υποψηφίων. Είχε, συγκεκριμένα, προτείνει να δοθεί το βραβείο από κοινού στον Στρατή Μυριβήλη και στον Ηλία Βενέζη.
  • Ο Γιώργος Σεφέρης ήταν 5 φορές υποψήφιος, από το 1955 έως το 1963, οπότε και βραβεύθηκε. Από τις 5 υποψηφιότητες, μόνον η μία είχε κατατεθεί από Έλληνα, τον Αθανάσιο Τρυπάνη, ο οποίος, όμως, δεν ζούσε στην Ελλάδα. Ήταν καθηγητής Νέων Ελληνικών στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Την χρονιά που βραβεύθηκε είχε προταθεί από τον Εϊβιντ Γιούνσον, μέλος της Σουηδικής Ακαδημίας, ο οποίος ήταν και ο ίδιος υποψήφιος. Ο Γιούνσον βραβεύθηκε 11 χρόνια αργότερα το 1974.
  • Η μόνη Ελληνίδα που έχει προταθεί για το Νόμπελ Λογοτεχνίας, έως το 1965 τουλάχιστον που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα τα αρχεία της Σουηδικής Ακαδημίας, είναι η Μέλπω Αξιώτη. Προτάθηκε το 1956 από τον καθηγητή νεοελληνικής λογοτεχνίας του Πανεπιστημίου της Λωζάνης, Αντρέ Μπονάρ.
  • Εκτός όλων των προαναφερθέντων, υποψήφιοι για Νόμπελ Λογοτεχνίας, από το 1901 έως και το 1965, ήταν και οι: Γιώργος Θεοτοκάς το 1945, Σωτήρης Σκίπης το 1951 και ο Γιώργος Βουγιουκλάκης το 1954.

 

© EirMa ΜΕΠΕ Απαγορεύεται η αντιγραφή και η αναδημοσίευση με οποιονδήποτε τρόπο
  χωρίς την έγγραφη άδεια του εκδότη.
Related posts

Leave your comment

Your Name: (required)

E-Mail: (required)

Website: (not required)

Authorization code from image: (required)


Message: (required)

Send comment